Acne en rosacea: medisch recept voor een middel op de huid

Acne en rosacea: twee verschillende aandoeningen

Acne ontstaat in de talgklieren: ze maken meer talg, de afvoergang raakt verstopt, bacteriën vermeerderen zich en de huid reageert met ontsteking. Zo ontstaan mee-eters, rode bultjes en puistjes, vooral in het gezicht, op de borst en op de rug. Acne begint meestal in de puberteit, maar kan ook op volwassen leeftijd doorgaan of ontstaan.

Rosacea is een andere aandoening. Het treft vooral volwassenen en geeft roodheid in het midden van het gezicht, snel blozen, zichtbare bloedvaatjes en bij een deel van de mensen bultjes en puistjes, maar geen mee-eters. Warmte, zon, alcohol en pittig eten kunnen de klachten verergeren.

Een beoordeling via de vragenlijst past bij lichte tot matige acne en bij rosacea met bultjes en puistjes, zeker als de diagnose eerder is gesteld. Omdat bij de huid het beeld veel zegt, kan de arts om een foto van de aangedane huid vragen.

Zo werkt de beoordeling

U vult een medische vragenlijst in over uw huidklachten, hoe lang ze bestaan, wat u al heeft geprobeerd en welke geneesmiddelen u gebruikt. Er is geen videoconsult of telefonisch spreekuur; heeft de arts een vraag, dan stelt hij die via de chat in uw account.

Een arts beoordeelt uw antwoorden. Hij kan om aanvullende informatie of een foto van de huid vragen, en hij kan de aanvraag afwijzen als het beeld niet duidelijk is of als een andere behandeling nodig is. Vindt hij een middel verantwoord, dan stelt hij een medisch recept op volgens de bijlage van richtlijn 2012/52/EU. U ontvangt het als PDF per e-mail en gaat ermee naar een apotheek naar keuze, samen met een geldig identiteitsbewijs.

Wat de arts in de vragenlijst vraagt

De eerste vraag is of u zwanger bent, zwanger wilt worden of borstvoeding geeft. Retinoïden voor op de huid, zoals adapaleen, worden tijdens de zwangerschap niet gebruikt; de arts kiest dan een andere behandeling of wijst de aanvraag af.

Daarna gaat het over de ernst. Zijn de plekken pijnlijk of knobbelig, laten ze littekens achter of worden ze snel erger, dan past een behandeling op afstand niet en hoort u bij een dermatoloog. Verder wil de arts weten of de klachten langer dan drie maanden bestaan en of u al eerder een behandeling op recept heeft gebruikt, met welk middel en met welk resultaat.

Middelen voor op de huid bij acne

Bij lichte acne is benzoylperoxide vaak de eerste stap; dat is zonder recept verkrijgbaar. Werkt dat onvoldoende, dan komen middelen op recept in beeld.

Adapaleen is een retinoïde: het gaat de verstopping van de porie tegen en remt de ontsteking. Een eerste effect ziet u na enkele weken, het volle effect pas na enkele maanden. In het begin kan de huid droog, rood en branderig worden en kan de acne tijdelijk verergeren. Vermijd felle zon en de zonnebank.

Clindamycine is een antibioticum voor op de huid. Om resistentie te voorkomen, gebruikt u het nooit alleen, maar samen met benzoylperoxide of een retinoïde, en voor een beperkte periode. Azelaïnezuur remt bacteriën en verhoorning en kan in het begin prikken, branden of jeuken.

Middelen voor op de huid bij rosacea

Bij rosacea met bultjes en puistjes begint een behandeling meestal met metronidazol, azelaïnezuur of ivermectine voor op de huid. Metronidazol bestaat als crème en als gel, ivermectine als crème. De werking komt geleidelijk op gang.

Bij ivermectine kan de rosacea in het begin tijdelijk verergeren; dat verdwijnt meestal binnen een week. Bij metronidazol zijn een droge huid, jeuk en een branderig gevoel bekende bijwerkingen, en het middel hoort niet te dicht bij de ogen. Ivermectine wordt tijdens de zwangerschap afgeraden.

Gaat het vooral om roodheid en zichtbare bloedvaatjes zonder bultjes, dan staan deze middelen niet voorop. Dan helpen vooral zonbescherming en het vermijden van wat bij u de roodheid uitlokt; een behandeling van de bloedvaatjes gebeurt bij de dermatoloog.

Wanneer de vragenlijst niet volstaat

Ga naar uw huisarts bij diepe, pijnlijke knobbels, bij littekenvorming en bij acne die snel erger wordt of na enkele maanden goede behandeling niet verbetert. Ernstige acne wordt behandeld door of in overleg met een dermatoloog, eventueel met isotretinoïne. Dat middel vraagt bloedonderzoek, regelmatige controle en strikte maatregelen om zwangerschap te voorkomen. Isotretinoïne schrijven wij niet voor.

Laat u ook onderzoeken bij acne samen met een onregelmatige cyclus of meer beharing, bij oogklachten door rosacea en bij twijfel of het wel om acne of rosacea gaat. Een plotseling ontstane, warme en pijnlijke roodheid met koorts hoort dezelfde dag bij een arts.

Recept, apotheek en huisarts

Met het recept gaat u naar een apotheek naar keuze. De apotheker beslist zelf of hij het middel aflevert en kan eerst vragen stellen, bijvoorbeeld over andere middelen die u op uw huid gebruikt. Het geneesmiddel betaalt u apart bij de apotheek; wij zijn geen apotheek en verkopen geen geneesmiddelen.

De beoordeling gebeurt door lek. Damian Wojno, arts met PWZ-nummer 3211301. Hij neemt de rol van uw huisarts niet over: laat uw huisarts weten welk middel u gebruikt.